آموزش استخراج مونرو


آموزش استخراج مونرو (XMR) با کامپیوتر شخصی و کارت گرافیک مناسب ماینینگ

بلاک ها در زنجیره بلاک مونرو در حدود هر 2 دقیقه استخراج می شوند در حالی که در زنجیره بلاک بیت کوین هر 10 دقیقه این کار صورت می گیرد. 3. تفاوت بلاک چین بیت کوین با بلاک چین مونرو چیست؟ اگر قصد دارید کارت گرافیکی برای خرید انتخاب کنید که بتوانید به استخراج مونرو با آن بپردازید، کارت گرافیک های AMD مدل های Rx 470/480 ،Rx 570/580، رنج AMD R9 یا HD 7990/7950 را در نظر بگیرید. نرم افزار های ماینر به دلیل ارسال ترافیک و درگیر کردن سخت افزار به عنوان بدافزار شناخته می شوند اما شما می توانید هشدار آنتی ویروس ها مجله خبری videocardz را نادیده بگیرید. تمام مراحل دانلود نرم افزار ماینر، انجام پیکربندی ها و راه اندازی تقریبا 20 دقیقه زمان می برد. مونرو یکی از بهترین ارز ها برای استخراج با CPU و GPU است. برای مدل R9 و قدیمی تر از ورژن 15.12 استفاده کنید. این الگوریتم به گونه ای است که حتی می توانید از دستگاه های سخت افزاری ASIC که برای استخراج بیت کوین ساخته شده اند نیز برای استخراج مونرو استفاده کنید. برای سری RX 5XX از جدیدترین ورژن استفاده کنید. در آموزش استخراج مونرو به معرفی دو نرم افزار Minergate و روش نصب و فعال سازی آن خواهیم پرداخت و بهترین شرایطی که می توان برای استخراج مونرو به وجود آورد را توضیح می دهیم.

اما با توجه به این که هدف آموزش استخراج مونرو است، با کلیک بر روی آیکون کناری (شبیه به چکش) ارز مونرو را انتخاب کنید. پس از ورود به وبسایت ماینر گیت بر روی گزینه Sign Up در بالای صفحه کلیک و یک آدرس ایمیل و پسورد ایمن وارد کنید. نکته : ممکن است در طی فرآیند نصب یا پس از نصب آنتی ویروس سیستم شما در رابطه با استفاده از این برنامه هشدار دهد. مرحله بعدی این است که نرم افزار Minergate را دانلود کنید. در مرحله بعد با کلیک بر روی گزینه Start Smart Mining روند تشخیص بهترین ارز برای استخراج را به خود نرم افزار بسپارید. پس از این که فرآیند نصب به پایان رسید، نرم افزار را اجرا کنید و آدرس ایمیلی که در وبسایت با آن ثبت نام کردید را وارد و بر روی Start Mining کلیک کنید. در بالای صفحه بر روی گزینه Download کلیک کنید. در بالای صفحه می توانید مدل کارت گرافیک خود را مشخص کنید. با استفاده از ابزار انتخاب دستی مدل کارت گرافیک می توانید مدل کارت گرافیک را وارد کنید و درایور بروز مخصوص آن را دریافت کنید. مونرو از الگوریتمی برای تولید هش استفاده می کند که با الگوریتم تولید هش بیت کوین متفاوت است.

برای این که بتوانید به سادگی با استفاده از CPU یا GPU کامپیوتر خود از جمله لپ تاپ استخراج کنید، در روش استفاده از نرم افزار Minergate می بایست یک حساب کاربری در وبسایت رسمی آن ایجاد کنید. این نرم افزار شما را در یک پروژه عظیم استخراج مانند دیگر سرویس دهندگان سهیم می کند و مطابق با قدرت پردازشی سیستم شما و میزان زمانی که برای استخراج صرف می کند به شما سهم می دهد که پس از رسیدن به یک حد حداقلی امکان برداشت آن را به شما می دهد. در زمان خرید کارت گرافیک به فاکتور های مهم از جمله قدرت تولید هش، مصرف برق، قیمت و… حتی در شبکه مونرو پروتکلی برای آموزش استخراج مونرو حریم خصوصی وجود دارد که به آن امضا های حلقه ای می گویند که برای این منظور ساخته شده که بتوان از آن به عنوان یک روش رمز نگاری بر پایه حریم خصوصی و ناشناس ماندن استفاده کرد. سپس به صفحه دانلود نرم افزار هدایت می شوید که به طور خودکار بهترین نرم افزار برای سیستم عامل شما شناسایی و به شما پیشنهاد می شود. درایور کارت گرافیک خود را مانند همیشه نصب و سپس سیستم را ریبوت کنید. در این صفحه امکان دانلود بروز ترین ورژن درایور کارت گرافیک وجود دارد و همچنین می توانید با انتخاب گزینه Download Previous Drivers & Software در سمت راست ورژن های قبلی را دریافت کنید.

یکی از روش هایی که در ادامه آن را معرفی خواهیم کرد، استفاده از پلتفرم Minergate است که با استفاده از نرم افزار ویندوز یا مک می توانید با استفاده از CPU یا GPU یا هر دو به استخراج مونرو بپردازید. توجه داشته باشید که وبسایتی که پیش از این معرفی کردیم در این زمینه به شما کمک می کنند. خبر خوب این است که همچنان می توانید با استفاده از CPU کامپیوتر یا لپ تاپ خود به استخراج مونرو بپردازید. حالا که تصمیم به استخراج مونرو گرفتید، موضوع مهم تر این است که آیا اصلا با شرایطی که دارید، استخراج مونرو به صرفه است یا خیر. اگر به دنبال یک کارت گرافیک مقرون به صرفه هستید، کارت گرافیک AMD RX 570 با 4 گیگابایت RAM مانند مدل Sapphire Nitro GPU پیشنهاد می شود. اگر کارت گرافیک سیستم شما AMD باشد بهترین آموزش استخراج مونرو گزینه برای شما استخراج اتریوم است. مشخص است که فقط کارت گرافیک های مطرح برای استخراج در دسترس هستند.

اگر شما این مقاله را تحسین می کنید، مایلید اطلاعات بیشتری در مورد مجله خبری videocardz بدست آورید به سایت ما مراجعه کنید.

بهترین سخت‌افزارها و نرم‌افزارهای استخراج مونرو (آپدیت ۲۰۲۲)

دنیای ارزهای دیجیتال مانند زمین حاصل‌خیزی است که با بذر دانش می‌توان از جای‌جای آن بهره برد و درآمد کسب کرد. یکی از این روش‌ها که ازقضا بحث و گفت‌وگو درباره آن از سال‌ها پیش شروع شده و هنوز‌هم ادامه دارد، استخراج یا در اصطلاح ماینینگ (Mining) ارزهای دیجیتال است.

این روش درمقایسه‌با شیوه‌های دیگر کسب درآمد از دنیای ارزهای دیجیتال محبوب‌تر است؛ ولی پیچیدگی‌های خاص خود را نیز دارد. ازنظر بسیاری از افراد ماینینگ آرام‌آرام به‌سمت منسوخ‌شدن پیش‌ می‌رود؛ اما تا آن زمان، این بستر همچنان یکی از روش‌های درآمدزای عرصه دارایی‌های دیجیتال محسوب می‌شود. ناگفته نماند سودآوری در این حوزه شرایط آموزش استخراج مونرو و الزاماتی دارد که مهم‌ترین آن استفاده از سخت‌افزار‌‌ها و نرم‌افزارهای مناسب است.

بیشتر بخوانید: استخراج ارزهای دیجیتال یا ماینینگ چیست؟

شبکه مونرو (Monero) و ارز دیجیتال آن XMR یکی از گزینه‌های مناسب برای استخراج است. مونرو شبکه بلاک چینی است که سازندگانش آن را فراتر از یک فناوری می‌دانند. توسعه‌دهندگان این مجموعه معتقدند مونرو توانسته است هم‌زمان پارامترهای امنیت و حریم خصوصی و تمرکززدایی را به‌‌طور یکجا گردهم بیاورد. از‌آن‌جاکه یکی از دغدغه‌های مهم کاربران رصد و رهگیری تراکنش‌هاست، سازندگان این شبکه تبادلات رهگیری‌نشدنی را به کاربران وعده داده‌اند.

ارز بومی شبکه مونرو XMR با فرایند استخراج به‌‌دست می‌آید؛ بنابراین در این مقاله، قصد داریم به فرایند استخراج XRM و سخت‌افزارها و نرم‌افزارهای مناسب آن نگاهی بیندازیم. پس تا انتهای این مطلب ما را همراهی کنید.

استخراج مونرو

مونرو یکی از ارزهای دیجیتالی است که ۸ سال از حضورش در این عرصه می‌گذرد. با‌این‌حال، این شبکه بلاک چینی توانسته است جایگاه و ارزش نسبی‌اش را حفظ کند و هنوز‌هم به‌عنوان یکی از گزینه‌های مناسب برای استخراج شناخته شود. مونرو تغییرات متعددی را تجربه کرده است؛ ولی مهم‌ترین آن تغییر الگوریتم اثبات کار (Proof of Work) کریپتونایت (CryptoNight) به رندوم ایکس (RandomX) است. این فورک که در سال ۲۰۱۹ روی این شبکه انجام شد، زمینه‌ساز تغییر نوع الگوریتم آن بود.

تیم توسعه این پرایوسی کوین (Privacy Coin) معتقد‌ند عملکرد رندوم ایکس سریع‌تر و ایمن‌تر از کریپتونایت است؛ البته الگوریتم جدید این شبکه همچنان دربرابر استخراج ازطریق دستگاه‌های آی‌سیک (ASIC) مقاوم است.

یکی دیگر از تغییرات مهم مونرو بهینه‌شدن فرایند استخراج با پردازنده‌های مرکزی (CPU) است. شایان ذکر است مونرو را با کارت‌های گرافیک (GPU) هم می‌توان استخراج کرد؛ اما سودآوری و مقرون‌به‌صرفه‌بودن استفاده از CPU به‌هیچ‌وجه با کارت‌های گرافیک مقایسه‌شدنی نیست.

رندوم ایکس یکی از الگوریتم‌های اجماع اثبات کار است که برای CPU‌ها بهینه شده و دربرابر استخراج دستگاه‌های ای‌سیک مقاوم است.

همان‌‌طورکه اشاره کردیم، یکی از پارامترهای مهم برای استخراج انتخاب قطعات مناسب و برآورد هش ریت هر دستگاه است. هرچه دستگاه یا دستگاه‌هایی که برای استخراج استفاده می‌کنید هش ریت بیشتری داشته باشند، احتمال دریافت پاداش تولید هر بلاک بیشتر می‌شود.

در‌حال‌حاضر، هش ریت شبکه مونرو ۳.۱۱ گیگاهش‌بر‌ثانیه است و این مقدار از برخی از شبکه‌های دیگر با الگوریتم اثبات کار کمتر است؛ بنابراین، هنوز‌هم می‌توان XMR را با کامپیوتر خانگی، اما قدرتمند استخراج کرد.

برای شروع فرایند استخراج مونرو، بهتر است ابتدا از فراهم‌بودن این پیش‌نیازها مطمئن شوید:

  • استفاده از سیستم‌عامل ویندوز (Windows) یا مک‌او‌اس (MacOS) یا لینوکس (Linux)
  • ۴ تا ۸ گیگابایت RAM (ترجیحاً از نوع DDR4 یا DDR3)
  • منبع تغذیه متناسب با نوع CPU انتخابی
  • اتصال دائم و بدون‌ قطعی اینترنت
  • استفاده از کیف پولی با امکان پشتیبانی از XMR مانند مای‌‌مونرو (MyMonero) و لجر (Ledger) و اتُمیک (Atomic)
  • ذخیره‌ساز اطلاعات (Hard Drive) از نوع SSD یا HDD
  • نرم‌افزارهای مناسب (در انتهای این مقاله به آن‌ها اشاره می‌کنیم)

برخی از کاربران برای احاطه بیشتر به تنظیمات سیستم، از نرم‌افزارهای جانبی مانند برنامه‌های کنترل فن و دما و اورکلاک (Overclock) هم استفاده می‌کنند.

پیش‌نیازهای اشاره‌شده ملزومات اولیه برای شروع استخراج بود؛ اما از‌آن‌جا‌که به‌دنبال استفاده بهینه و سودآوری بیشتری از این فرایند هستیم، باید در انتخاب نرم‌افزارهای مناسب استخراج و CPU و GPU قدرتمند دقت کنیم و اطلاعات بیشتری به‌‌دست آوریم.

همچنین، از‌آن‌جاکه سازوکار رندوم ایکس بیشتر معطوف به CPU‌‌ است، در بخش ابتدایی این مقاله، به‌‌سراغ پردازنده‌های قدرتمندی می‌رویم که می‌توانیم با خرید آن‌ها سود درخورتوجهی از استخراج XMR کسب کنیم.

بهترین CPU‌ها برای استخراج مونرو

پردازنده‌های سری اپیک ای‌ام‌دی

بهترین سخت‌افزارها و نرم‌افزارهای استخراج مونرو (آپدیت ۲۰۲۲)

تا پیش از ورود سری اپیک، پردازنده‌های رایزن تردریپر (Ryzen Threadripper) در رتبه اول CPU‌های قدرتمند ای‌ام‌دی برای استخراج ارزهای دیجیتال قرار داشتند. اگرچه هنوزهم این سری با عرضه مدل‌های جدید توانسته است جایگاهش را حفظ کند، تفاوت توان پردازشی میان تردریپر و سری اپیک کاملاً مشهود است.

باید به این موضوع توجه کرد که ماهیت کاربردی این دو سری از پردازنده‌ها موجب تفاوت قدرت میان آن‌ها شده است. سری اپیک برای پردازش‌های نرم‌افزارهای مهندسی و فراینده‌های پیچیده و سنگین ساخته شده است؛ اما سری تردریپر کاربردی عمومی‌تر دارد و بیشتر برای اجرای برنامه‌های متداول رایانه‌ای و بازی‌‌ها از آن استفاده می‌شود.

ازجمله پردازنده‌های رایزنِ تردریپر که هش زیادی دارند، می‌توان به مدل‌های زیر اشاره کرد:

  • AMD Ryzen Threadripper ۳۹۹۰X با قدرت ۶۵,۱۱۶.۸۸ هش بر ثانیه
  • AMD Ryzen Threadripper PRO ۳۹۹۵WXبا قدرت ۵۴,۲۵۹.۳۶ هش بر ثانیه
  • AMD Ryzen Threadripper 3970Xبا قدرت ۴۲,۳۶۵.۷۰ هش بر ثانیه
  • AMD Ryzen Threadripper PRO ۳۹۷۵WXبا قدرت ۳۴,۹۸۳.۷۵ هش بر ثانیه
  • AMD Ryzen Threadripper 3960Xبا قدرت ۳۰,۶۷۲.۰۲ هش بر ثانیه

ازنظر کارشناسان، پردازنده‌های سری تردریپر رایزن به‌دلیل محدوده فراکنسی و قابلیت اورکلاک بسیار زیاد گزینه مطلوبی برای استخراج ارزهای دیجیتال هستند؛ ولی قیمت گران و برق مصرفی فراوانِ این محصول باعث شده است کاربران با احتیاط بیشتری به‌سراغشان بروند.

گفتنی است با‌توجه‌به هش ریت این مدل، می‌توان به‌طور متوسط درآمدی بین ۲۵ تا ۳۷ دلار در ماه از استخراج مونرو به‌‌دست آورد.

پردازنده‌های زئون پلاتینیوم اینتل

بهترین سخت‌افزارها و نرم‌افزارهای استخراج مونرو (آپدیت ۲۰۲۲)

پس از بررسی دو سری قدرتمند از شرکت ای‌ام‌دی، نوبت به محصول شرکت اینتل (Intel) می‌رسد. سری زئون پلاتینیوم چهارمین عضو از خانواده پردازنده‌های مقیاس‌پذیر (Processor Scalable) زئون است. این پردازنده ۱۴نانومتری یکی از پردازنده‌های قوی اینتل محسوب می‌شود.

امنیت کم‌نظیر و عملکرد مطلوب و برق مصرفی مناسب موجب شده است که این CPUها در فهرست انتخابی استخراج‌کنندگان قرار گیرند. با آنکه پردازنده‌های زئون ساختاری مشابه CPU‌های متداول دارند، پشتیبانی از مقادیر زیاد RAM، افزایش تعداد هسته‌ها (Cores)، افزایش پهنای باند حافظه، پشتیبانی از فناوری کد تصحیح خط (ECC) و امکان استفاده از ماشین‌های مجازی (Virtual Machine) متعدد به‌عنوان میزبان (Host)، موجب شده تا این سری در رده بالاتری قرار گیرد.

ازآن‌جاکه پردازنده‌های زئون پلاتینیوم مانند سری اپیک ای‌ام‌دی برای انجام پردازش‌های سنگین، هوش مصنوعی، شبیه‌سازهای مهندسی، سرورها و ورک‌استیشن‌ها (Workstation) استفاده می‌شود، قیمت هنگفت چنین محصولی چندان عجیب و دورازانتظار نیست.

برخی از مدل‌های این پردازنده که در فهرست گزینه‌های انتخابی برای استخراج‌کنندگان XMR قرار دارند، عبارت‌اند از:

  • Intel® Xeon® Platinum ۸۱۵۳ CPU با قدرت ۵۴,۵۷۰.۲۶ هش بر ثانیه
  • Intel® Xeon® Platinum ۸۱۷۶ CPU با قدرت ۵۰,۳۴۴.۱۰ هش بر ثانیه
  • Intel® Xeon® Platinum ۸۲۶۸ CPU با قدرت ۴۶,۸۱۴.۲۹ هش بر ثانیه
  • Intel® Xeon® Platinum ۸۳۷۸C CPU با قدرت ۴۰,۳۰۷.۴۷ هش بر ثانیه
  • Intel® Xeon® Gold ۶۱۵۰ CPU با قدرت ۳۵,۴۳۲.۹۷ هش بر ثانیه

قدرت و توان پردازشی این سری از محصولات اینتل موضوعی انکارناپذیر است؛ اما علاوه‌بر قیمت گران، قفل‌بودن ضریب کلاک پردازنده‌ (CPU Multiplier Clock) انتخاب آن را دشوار می‌کند. این ویژگی موجب می‌شود CPU‌ را نتوان اورکلاک کرد و سرعت پردازش آن را افزایش داد.

بهترین کارت‌های گرافیک برای استخراج مونرو

بهترین سخت‌افزارها و نرم‌افزارهای استخراج مونرو (آپدیت ۲۰۲۲)

پیش‌تر اشاره کردیم استخراج مونرو با کارت‌های گرافیک هم امکان‌پذیر است و درعین‌حال قیمت بهترین‌ کارت‌های گرافیک نیز به‌مراتب ارزان‌تر از پردازنده‌هایی است که به آن‌ها اشاره کردیم. باوجوداین، الگوریتم اجماع رندوم ایکس به‌دلیل بهینه‌بودن برای CPU‌ها اجازه نمی‌دهد کارت‌های گرافیک در فرایند استخراج نقش چندان پررنگی ایفا کنند.

به‌عنوان مثال، کارت گرافیک قدرتمندی مانند انویدیا جی‌فورس آرتی‌ایکس ۳۰۹۰ (Nvidia Geforce RTX ۳۰۹۰ ) با ۲۴ گیگابایت رم گرافیکی (VRAM) در شبکه اتریوم می‌تواند با هش ریتی مابین ۱۱۵ تا ۱۲۴ مگاهش‌بر‌ثانیه فعالیت کند؛ بنابراین، این کارت می‌تواند روزانه بین ۲.۸ تا ۳.۲ دلار یا حدود ۰.۰۰۱۵ اتر (ETH) استخراج کند.

ناگفته نماند با این سخت‌افزار در شبکه مونرو روزانه حدود ۰.۰۶ دلار سود به‌دست می‌آورید که باتوجه‌به سختی شبکه، میزان برق مصرفی و قیمت کارت گرافیک مبلغ قابل‌ملاحظه‌ای عاید استخراج‌کننده نمی‌شود. بنابراین، کارشناسان توصیه می‌کنند اگر قصد دارید فقط XMR استخراج کنید، بهتر است هزینه خود را صرف خرید پردازنده‌های قدرتمند کنید و به‌سراغ کارت‌های گرافیکی نروید.

بهترین نرم‌افزارهای استخراج مونرو

استخراج ارزهای دیجیتال بدون داشتن نرم‌افزار مناسب امکان‌پذیر نیست. به‌عبارت ساده، تا زمانی که نرم‌افزار مناسبی برای مدیریت کارها و ارتباط میان سخت‌افزار و شبکه بلاک چینی وجود نداشته باشد، فرایند استخراج انجام نمی‌شود.

نرم‌افزارهای گوناگونی برای استخراج ارزهای دیجیتال وجود دارند و در برخی مواقع، می‌توان از برنامه‌ای واحد برای استخراج چند ارز استفاده کرد. ازآن‌جاکه انتخاب نرم‌افزار مناسب اهمیت فراوانی در استخراج دارد، درادامه، ۲ نرم‌افزار مناسب برای ماینینگ XMR را معرفی می‌کنیم.

توجه کنید آنتی‌ویروس‌ها برخی از فایل‌های موجود در نرم‌افزارهای استخراج را به‌‌عنوان بدافزار شناسایی می‌کنند؛ بنابراین، استفاده از این برنامه‌ها ممکن است فرایند استخراج را دچار اختلال کند.

XMRig

این نرم‌افزارِ متن‌باز (Open Source) برای استخراج ارزهای دیجیتالی طراحی شده است که از پردازنده‌های مرکزی یا گرافیکی استفاده می‌کنند.

XMRig از الگوریتم‌های مانند رندوم ایکس و آرگون۲ (Argon2) و کریپتونایت پشتیبانی می‌کند. در‌عین‌حال، باید توجه کنید محیط برنامه و دستورهای XMRig ازطریق خطوط فرمان (Command Line) انجام می‌شود و ظاهر این نرم‌افزار نیز چندان ساده و کاربرپسند نیست.

نرم‌افزار XMRig می‌۲۰۱۷ عرضه شد. پس از عرضه این برنامه، برخی از هکرها سعی کردند تا با تغییر در ساختار این نرم‌افزار، از ظرفیت پردازش سایر رایانه‌های دیگر برای استخراج مونرو استفاده کنند. ازاین‌رو، اکثر برنامه‌های ضدویروس (Antivirus) فایل‌هایی با نام‌های xmring و Trojan-gen و Trojan.GenericKD را به‌عنوان ویروس شناسایی می‌کنند.

وجود تنظیمات دستی برای ماینرها و پشتیبانی از پردازنده‌های ۳۲ و ۶۴بیتی و فایل‌های اجرایی کوچک، تنها برخی از مزایای این نرم‌افزار محسوب می‌شوند. در‌حال‌حاضر، این برنامه برای سیستم‌عامل‌های مک‌او‌اس، ویندوز، لینوکس، فری‌بی‌اس‌دی (FreeBSD) و اوبونتو (Ubuntu) دردسترس کاربران قرار دارد.

Nanominer

نانوماینر یکی دیگر از برنامه‌هایی است که از آن برای استخراج ارزهای دیجیتال استفاده می‌کنند. نانوماینر طیف گسترده‌ای از الگوریتم‌های اجماع اثبات کار را پشتیبانی می‌کند و با ارزهای دیجیتالی سازگار است که با CPU یا GPU استخراج می‌شوند.

نانوماینر را نانوپول (Nanopool)، یکی از استخر‌های بزرگ ارزهای دیجیتال، توسعه داده است. این برنامه رابطی کاربرپسند دارد و برخلاف XMRig، کار با آن چندان سخت نیست. درحال‌حاضر، برنامه نانوماینر برای سیستم‌عامل ویندوز و لینوکس عرضه شده است.

جمع‌بندی

با آنکه انتقادهای زیادی از شبکه‌های بلاک چینی با الگوریتم اثبات کار می‌شود و عده زیادی عقیده دارند عمر چنین سازوکاری به‌پایان رسیده و سختی این شبکه‌ها نیز روبه‌افزایش است، همچنان استخراج ارزهای دیجیتالی یکی از فرایند‌هایی است که سود بسیاری برای استخراج‌کنندگان به‌همراه دارد.

البته باید توجه کرد برای آنکه استخراج به سودآوری رضایت‌بخشی برسد، باید از سخت‌افزار و نرم‌افزار مناسب استفاده کرد. با افزایش سختی شبکه‌ها، فرایند استخراج نباید فقط به ارزی خاص معطوف باشد و فرسودگی و فشار ناشی از استخراج ارزهای دیجیتال روی قطعات رایانه‌ای را نیز نباید فراموش کرد.

برخی از قطعاتی که به آن‌ها اشاره کردیم، قیمت گرانی دارند و طبیعتاً در نگاه آموزش استخراج مونرو اول، خرید چنین قطعاتی ممکن است مقرون‌به‌صرفه نباشد؛ اما از‌آن‌جا‌که فرایند استخراج فشار زیادی به قطعات وارد می‌کند، استفاده از سخت‌افزارهایی که برای فرایندهای سنگین پردازشی ساخته شده‌اند و به‌همین‌دلیل طول عمر بیشتری دارند، قطعاً گزینه مناسب‌تری برای استخراج خواهند بود.

استخراج مونرو

تا کنون در مجله فرادرس، مقالات و آموزش‌های متنوعی را در موضوع «استخراج مونرو» منتشر کرده ایم. در ادامه برخی از این مقالات مرتبط با این موضوع لیست شده اند. برای مطالعه هر مقاله، لطفا روی عنوان آن کلیک کنید.

با وجود گسترش استفاده از رمزارزها در سال‌های اخیر، همچنان بسیاری از مفاهیم و اصطلاحات تخصصی این بازار برای کاربران آموزش استخراج مونرو گنگ و مبهم است. یکی…

با فرادرس

آموزش‌های ویدئویی فرادرس

همراه شوید

سازمان علمی و آموزشی «فرادرس» (Faradars) از قدیمی‌ترین وب‌سایت‌های یادگیری آنلاین است که توانسته طی بیش از ده سال فعالیت خود بالغ بر ۱۲۰۰۰ ساعت آموزش ویدیویی در قالب فراتر از ۲۰۰۰ عنوان علمی، مهارتی و کاربردی را منتشر کند و به بزرگترین پلتفرم آموزشی ایران مبدل شود. فرادرس با پایبندی به شعار «دانش در دسترس همه، همیشه و همه جا» با همکاری بیش از ۱۸۰۰ مدرس برجسته در زمینه‌های علمی گوناگون از جمله آمار و داده‌کاوی، هوش مصنوعی، برنامه‌نویسی، طراحی و گرافیک کامپیوتری، آموزش‌های دانشگاهی و تخصصی، آموزش نرم‌افزارهای گوناگون، دروس رسمی دبیرستان و پیش دانشگاهی، آموزش‌های دانش‌آموزی و نوجوانان، آموزش زبان‌های خارجی، مهندسی برق، الکترونیک و رباتیک، مهندسی کنترل، مهندسی مکانیک، مهندسی شیمی، مهندسی صنایع، مهندسی معماری و مهندسی عمران توانسته بستری را فراهم کند تا افراد با شرایط مختلف زمانی، مکانی و جسمانی بتوانند با بهره‌گیری از آموزش‌های با کیفیت، به روز و مهارت‌محور همواره به یادگیری بپردازند. شما هم با پیوستن به جمع بزرگ و بالغ بر ۶۰۰ هزار نفری دانشجویان و دانش‌آموزان فرادرس و با بهره‌گیری از آموزش‌های آن، می‌توانید تجربه‌ای متفاوت از علم و مهارت‌آموزی داشته باشید. مشاهده بیشتر

هر گونه بهره‌گیری از مطالب مجله فرادرس به معنی پذیرش شرایط استفاده از آن بوده و کپی بخش یا کل هر کدام از مطالب، تنها با کسب مجوز مکتوب امکان پذیر است.
© فرادرس ۱۴۰۱

استخراج مونرو

تا کنون در مجله فرادرس، مقالات و آموزش‌های متنوعی را در موضوع «استخراج مونرو» منتشر کرده ایم. در ادامه برخی از این مقالات مرتبط با این موضوع لیست شده اند. برای مطالعه هر مقاله، لطفا روی عنوان آن کلیک کنید.

با وجود گسترش استفاده از رمزارزها در سال‌های اخیر، همچنان بسیاری از مفاهیم و اصطلاحات تخصصی این بازار برای کاربران گنگ و مبهم است. یکی…

با فرادرس

آموزش‌های ویدئویی فرادرس

همراه شوید

سازمان علمی و آموزشی «فرادرس» (Faradars) از قدیمی‌ترین وب‌سایت‌های یادگیری آنلاین است که توانسته طی بیش از ده سال فعالیت خود بالغ بر ۱۲۰۰۰ ساعت آموزش ویدیویی در قالب فراتر از ۲۰۰۰ عنوان علمی، مهارتی و کاربردی را منتشر کند و به بزرگترین پلتفرم آموزشی ایران مبدل شود. فرادرس با پایبندی به شعار «دانش در دسترس همه، همیشه و همه جا» با همکاری بیش از ۱۸۰۰ مدرس برجسته در زمینه‌های علمی گوناگون از جمله آمار و داده‌کاوی، هوش مصنوعی، برنامه‌نویسی، طراحی و گرافیک کامپیوتری، آموزش‌های دانشگاهی و تخصصی، آموزش نرم‌افزارهای گوناگون، دروس رسمی دبیرستان و پیش دانشگاهی، آموزش‌های دانش‌آموزی و نوجوانان، آموزش زبان‌های خارجی، مهندسی برق، الکترونیک و رباتیک، مهندسی کنترل، مهندسی مکانیک، مهندسی شیمی، مهندسی صنایع، مهندسی معماری و مهندسی عمران توانسته بستری را فراهم کند تا افراد با شرایط مختلف زمانی، مکانی و جسمانی بتوانند با بهره‌گیری از آموزش‌های با کیفیت، به روز و مهارت‌محور همواره به یادگیری بپردازند. شما هم با پیوستن به جمع بزرگ و بالغ بر ۶۰۰ هزار نفری دانشجویان و دانش‌آموزان فرادرس و با بهره‌گیری از آموزش‌های آن، می‌توانید تجربه‌ای متفاوت از علم و مهارت‌آموزی داشته باشید. مشاهده بیشتر

هر گونه بهره‌گیری از مطالب مجله فرادرس به معنی پذیرش شرایط استفاده از آن بوده و کپی بخش یا کل هر کدام از مطالب، تنها با کسب مجوز مکتوب امکان پذیر است.
© فرادرس ۱۴۰۱

بهترین سخت‌افزارها و نرم‌افزارهای استخراج مونرو (آپدیت ۲۰۲۲)

دنیای ارزهای دیجیتال مانند زمین حاصل‌خیزی است که با بذر دانش می‌توان از جای‌جای آن بهره برد و درآمد کسب کرد. یکی از این روش‌ها که ازقضا بحث و گفت‌وگو درباره آن از سال‌ها پیش شروع شده و هنوز‌هم ادامه دارد، استخراج یا در اصطلاح ماینینگ (Mining) ارزهای دیجیتال است.

این روش درمقایسه‌با شیوه‌های دیگر کسب درآمد از دنیای ارزهای دیجیتال محبوب‌تر است؛ ولی پیچیدگی‌های خاص خود را نیز دارد. ازنظر بسیاری از افراد ماینینگ آرام‌آرام به‌سمت منسوخ‌شدن پیش‌ می‌رود؛ اما تا آن زمان، این بستر همچنان یکی از روش‌های درآمدزای عرصه دارایی‌های دیجیتال محسوب می‌شود. ناگفته نماند سودآوری در این حوزه شرایط و الزاماتی دارد که مهم‌ترین آن استفاده از سخت‌افزار‌‌ها و نرم‌افزارهای مناسب است.

بیشتر بخوانید: استخراج ارزهای دیجیتال یا ماینینگ چیست؟

شبکه مونرو (Monero) و ارز دیجیتال آن XMR یکی از گزینه‌های مناسب برای استخراج است. مونرو شبکه بلاک چینی است که سازندگانش آن را فراتر از یک فناوری می‌دانند. توسعه‌دهندگان این مجموعه معتقدند مونرو توانسته است هم‌زمان پارامترهای امنیت و حریم خصوصی و تمرکززدایی را به‌‌طور یکجا گردهم بیاورد. از‌آن‌جاکه یکی از دغدغه‌های مهم کاربران رصد و رهگیری تراکنش‌هاست، سازندگان این شبکه تبادلات رهگیری‌نشدنی را به کاربران وعده داده‌اند.

ارز بومی شبکه مونرو XMR با فرایند استخراج به‌‌دست می‌آید؛ بنابراین در این مقاله، قصد داریم به فرایند استخراج XRM و سخت‌افزارها و نرم‌افزارهای مناسب آن نگاهی بیندازیم. پس تا انتهای این مطلب ما را همراهی کنید.

استخراج مونرو

مونرو یکی از ارزهای دیجیتالی است که ۸ سال از حضورش در این عرصه می‌گذرد. با‌این‌حال، این شبکه بلاک چینی توانسته است جایگاه و ارزش نسبی‌اش را حفظ کند و هنوز‌هم به‌عنوان یکی از گزینه‌های مناسب برای استخراج شناخته شود. مونرو تغییرات متعددی را تجربه کرده است؛ ولی مهم‌ترین آن تغییر الگوریتم اثبات کار (Proof of Work) کریپتونایت (CryptoNight) به رندوم ایکس (RandomX) است. این فورک که در سال ۲۰۱۹ روی این شبکه انجام شد، زمینه‌ساز تغییر نوع الگوریتم آن بود.

تیم توسعه این پرایوسی کوین (Privacy Coin) معتقد‌ند عملکرد رندوم ایکس سریع‌تر و ایمن‌تر از کریپتونایت است؛ البته الگوریتم جدید این شبکه همچنان دربرابر استخراج ازطریق دستگاه‌های آی‌سیک (ASIC) مقاوم است.

یکی دیگر از تغییرات مهم مونرو بهینه‌شدن فرایند استخراج با پردازنده‌های مرکزی (CPU) است. شایان ذکر است مونرو را با کارت‌های گرافیک (GPU) هم می‌توان استخراج کرد؛ اما سودآوری و مقرون‌به‌صرفه‌بودن استفاده از CPU به‌هیچ‌وجه با کارت‌های گرافیک مقایسه‌شدنی نیست.

رندوم ایکس یکی از الگوریتم‌های اجماع اثبات کار است که برای CPU‌ها بهینه شده و دربرابر استخراج دستگاه‌های ای‌سیک مقاوم است.

همان‌‌طورکه اشاره کردیم، یکی از پارامترهای مهم برای استخراج انتخاب قطعات مناسب و برآورد هش ریت هر دستگاه است. هرچه دستگاه یا دستگاه‌هایی که برای استخراج استفاده می‌کنید هش ریت بیشتری داشته باشند، احتمال دریافت پاداش تولید هر بلاک بیشتر می‌شود.

در‌حال‌حاضر، هش ریت شبکه مونرو ۳.۱۱ گیگاهش‌بر‌ثانیه است و این مقدار از برخی از شبکه‌های دیگر با الگوریتم اثبات کار کمتر است؛ بنابراین، هنوز‌هم می‌توان XMR را با کامپیوتر خانگی، اما قدرتمند استخراج کرد.

برای شروع فرایند استخراج مونرو، بهتر است ابتدا از فراهم‌بودن این پیش‌نیازها مطمئن شوید:

  • استفاده از سیستم‌عامل ویندوز (Windows) یا مک‌او‌اس (MacOS) یا لینوکس (Linux)
  • ۴ تا ۸ گیگابایت RAM (ترجیحاً از نوع DDR4 یا DDR3)
  • منبع تغذیه متناسب با نوع CPU انتخابی
  • اتصال دائم و بدون‌ قطعی اینترنت
  • استفاده از کیف پولی با امکان پشتیبانی از XMR مانند مای‌‌مونرو (MyMonero) و لجر (Ledger) و اتُمیک (Atomic)
  • ذخیره‌ساز اطلاعات (Hard Drive) از نوع SSD یا HDD
  • نرم‌افزارهای مناسب (در انتهای این مقاله به آن‌ها اشاره می‌کنیم)

برخی از کاربران برای احاطه بیشتر به تنظیمات سیستم، از نرم‌افزارهای جانبی مانند برنامه‌های کنترل فن و دما و اورکلاک (Overclock) هم استفاده می‌کنند.

پیش‌نیازهای اشاره‌شده ملزومات اولیه برای شروع استخراج بود؛ اما از‌آن‌جا‌که به‌دنبال استفاده بهینه و سودآوری بیشتری از این فرایند هستیم، باید در انتخاب نرم‌افزارهای مناسب استخراج و CPU و GPU قدرتمند دقت کنیم و اطلاعات بیشتری به‌‌دست آوریم.

همچنین، از‌آن‌جاکه سازوکار رندوم ایکس بیشتر معطوف به CPU‌‌ است، در بخش ابتدایی این مقاله، به‌‌سراغ پردازنده‌های قدرتمندی می‌رویم که می‌توانیم با خرید آن‌ها سود درخورتوجهی از استخراج XMR کسب کنیم.

بهترین CPU‌ها برای استخراج مونرو

پردازنده‌های سری اپیک ای‌ام‌دی

بهترین سخت‌افزارها و نرم‌افزارهای استخراج مونرو (آپدیت ۲۰۲۲)

تا پیش از ورود سری اپیک، پردازنده‌های رایزن تردریپر (Ryzen Threadripper) در رتبه اول CPU‌های قدرتمند ای‌ام‌دی برای استخراج ارزهای دیجیتال قرار داشتند. اگرچه هنوزهم این سری با عرضه مدل‌های جدید توانسته است جایگاهش را حفظ کند، تفاوت توان پردازشی میان تردریپر و سری اپیک کاملاً مشهود است.

باید به این موضوع توجه کرد که ماهیت کاربردی این دو سری از پردازنده‌ها موجب تفاوت قدرت میان آن‌ها شده است. سری اپیک برای پردازش‌های نرم‌افزارهای مهندسی و فراینده‌های پیچیده و سنگین ساخته شده است؛ اما سری تردریپر کاربردی عمومی‌تر دارد و بیشتر برای اجرای برنامه‌های متداول رایانه‌ای و بازی‌‌ها از آن استفاده می‌شود.

ازجمله پردازنده‌های رایزنِ تردریپر که هش زیادی دارند، می‌توان به مدل‌های زیر اشاره کرد:

  • AMD Ryzen Threadripper ۳۹۹۰X با قدرت ۶۵,۱۱۶.۸۸ هش بر ثانیه
  • AMD Ryzen Threadripper PRO ۳۹۹۵WXبا قدرت ۵۴,۲۵۹.۳۶ هش بر ثانیه
  • AMD Ryzen Threadripper 3970Xبا قدرت ۴۲,۳۶۵.۷۰ هش بر ثانیه
  • AMD Ryzen Threadripper PRO ۳۹۷۵WXبا قدرت ۳۴,۹۸۳.۷۵ هش بر ثانیه
  • AMD Ryzen Threadripper 3960Xبا قدرت ۳۰,۶۷۲.۰۲ هش بر ثانیه

ازنظر کارشناسان، پردازنده‌های سری تردریپر رایزن به‌دلیل محدوده فراکنسی و قابلیت اورکلاک بسیار زیاد گزینه مطلوبی برای استخراج ارزهای دیجیتال هستند؛ ولی قیمت گران و برق مصرفی فراوانِ این محصول باعث شده است کاربران با احتیاط بیشتری به‌سراغشان بروند.

گفتنی است با‌توجه‌به هش ریت این مدل، می‌توان به‌طور متوسط درآمدی بین ۲۵ تا ۳۷ دلار در ماه از استخراج مونرو به‌‌دست آورد.

پردازنده‌های زئون پلاتینیوم اینتل

بهترین سخت‌افزارها و نرم‌افزارهای استخراج مونرو (آپدیت ۲۰۲۲)

پس از بررسی دو سری قدرتمند از شرکت ای‌ام‌دی، نوبت به محصول شرکت اینتل (Intel) می‌رسد. سری زئون پلاتینیوم چهارمین عضو از خانواده پردازنده‌های مقیاس‌پذیر (Processor Scalable) زئون است. این پردازنده ۱۴نانومتری یکی از پردازنده‌های قوی اینتل محسوب می‌شود.

امنیت کم‌نظیر و عملکرد مطلوب و برق مصرفی مناسب موجب شده است که این CPUها در فهرست انتخابی استخراج‌کنندگان قرار گیرند. با آنکه پردازنده‌های زئون ساختاری مشابه CPU‌های متداول دارند، پشتیبانی از مقادیر زیاد RAM، افزایش تعداد هسته‌ها (Cores)، افزایش پهنای باند حافظه، پشتیبانی از فناوری کد تصحیح خط (ECC) و امکان استفاده از ماشین‌های مجازی (Virtual Machine) متعدد به‌عنوان میزبان (Host)، موجب شده تا این سری در رده بالاتری قرار گیرد.

ازآن‌جاکه پردازنده‌های زئون پلاتینیوم مانند سری اپیک ای‌ام‌دی برای انجام پردازش‌های سنگین، هوش مصنوعی، شبیه‌سازهای مهندسی، سرورها و ورک‌استیشن‌ها (Workstation) استفاده می‌شود، قیمت هنگفت چنین محصولی چندان عجیب و دورازانتظار نیست.

برخی از مدل‌های این پردازنده که در فهرست گزینه‌های انتخابی برای استخراج‌کنندگان XMR قرار دارند، عبارت‌اند از:

  • Intel® Xeon® Platinum ۸۱۵۳ CPU با قدرت ۵۴,۵۷۰.۲۶ هش بر ثانیه
  • Intel® Xeon® Platinum ۸۱۷۶ CPU با قدرت ۵۰,۳۴۴.۱۰ هش بر ثانیه
  • Intel® Xeon® Platinum ۸۲۶۸ CPU با قدرت ۴۶,۸۱۴.۲۹ هش بر ثانیه
  • Intel® Xeon® Platinum ۸۳۷۸C CPU با قدرت ۴۰,۳۰۷.۴۷ هش بر ثانیه
  • Intel® Xeon® Gold ۶۱۵۰ CPU با قدرت ۳۵,۴۳۲.۹۷ هش بر ثانیه

قدرت و توان پردازشی این سری از محصولات اینتل موضوعی انکارناپذیر است؛ اما علاوه‌بر قیمت گران، قفل‌بودن ضریب کلاک پردازنده‌ (CPU Multiplier Clock) انتخاب آن را دشوار می‌کند. این ویژگی موجب می‌شود CPU‌ را نتوان اورکلاک کرد و سرعت پردازش آن را افزایش داد.

بهترین کارت‌های گرافیک برای استخراج مونرو

بهترین سخت‌افزارها و نرم‌افزارهای استخراج مونرو (آپدیت ۲۰۲۲)

پیش‌تر اشاره کردیم استخراج مونرو با کارت‌های گرافیک هم امکان‌پذیر است و درعین‌حال قیمت بهترین‌ کارت‌های گرافیک نیز به‌مراتب ارزان‌تر از پردازنده‌هایی است که به آن‌ها اشاره کردیم. باوجوداین، الگوریتم اجماع رندوم ایکس به‌دلیل بهینه‌بودن برای CPU‌ها اجازه نمی‌دهد کارت‌های گرافیک در فرایند استخراج نقش چندان پررنگی ایفا کنند.

به‌عنوان مثال، کارت گرافیک قدرتمندی مانند انویدیا جی‌فورس آرتی‌ایکس ۳۰۹۰ (Nvidia Geforce RTX ۳۰۹۰ ) با ۲۴ گیگابایت رم گرافیکی (VRAM) در شبکه اتریوم می‌تواند با هش ریتی مابین ۱۱۵ تا ۱۲۴ مگاهش‌بر‌ثانیه فعالیت کند؛ بنابراین، این کارت می‌تواند روزانه بین ۲.۸ تا ۳.۲ دلار یا حدود ۰.۰۰۱۵ اتر (ETH) استخراج کند.

ناگفته نماند با این سخت‌افزار در شبکه مونرو روزانه حدود ۰.۰۶ دلار سود به‌دست می‌آورید که باتوجه‌به سختی شبکه، میزان برق مصرفی و قیمت کارت گرافیک مبلغ قابل‌ملاحظه‌ای عاید استخراج‌کننده نمی‌شود. بنابراین، کارشناسان توصیه می‌کنند اگر قصد دارید فقط XMR استخراج کنید، بهتر است هزینه خود را صرف خرید پردازنده‌های قدرتمند کنید و به‌سراغ کارت‌های گرافیکی نروید.

بهترین نرم‌افزارهای استخراج مونرو

استخراج ارزهای دیجیتال بدون داشتن نرم‌افزار مناسب امکان‌پذیر نیست. به‌عبارت ساده، تا زمانی که نرم‌افزار مناسبی برای مدیریت کارها و ارتباط میان سخت‌افزار و شبکه بلاک چینی وجود نداشته باشد، فرایند استخراج انجام نمی‌شود.

نرم‌افزارهای گوناگونی برای استخراج ارزهای دیجیتال وجود دارند و در برخی مواقع، می‌توان از برنامه‌ای واحد برای استخراج چند ارز استفاده کرد. ازآن‌جاکه انتخاب نرم‌افزار مناسب اهمیت فراوانی در استخراج دارد، درادامه، ۲ نرم‌افزار مناسب برای ماینینگ XMR را معرفی آموزش استخراج مونرو می‌کنیم.

توجه کنید آنتی‌ویروس‌ها برخی از فایل‌های موجود در نرم‌افزارهای استخراج را به‌‌عنوان بدافزار شناسایی می‌کنند؛ بنابراین، استفاده از این برنامه‌ها ممکن است فرایند استخراج را دچار اختلال کند.

XMRig

این نرم‌افزارِ متن‌باز (Open Source) برای استخراج ارزهای دیجیتالی طراحی شده است که از پردازنده‌های مرکزی یا گرافیکی استفاده می‌کنند.

XMRig از الگوریتم‌های مانند رندوم ایکس و آرگون۲ (Argon2) و کریپتونایت پشتیبانی می‌کند. در‌عین‌حال، باید توجه کنید محیط برنامه و دستورهای XMRig ازطریق خطوط فرمان (Command Line) انجام می‌شود و ظاهر این نرم‌افزار نیز چندان ساده و کاربرپسند نیست.

نرم‌افزار XMRig می‌۲۰۱۷ عرضه شد. پس از عرضه این برنامه، برخی از هکرها سعی کردند تا با تغییر در ساختار این نرم‌افزار، از ظرفیت پردازش سایر رایانه‌های دیگر برای استخراج مونرو استفاده کنند. ازاین‌رو، اکثر برنامه‌های ضدویروس (Antivirus) فایل‌هایی با نام‌های xmring و Trojan-gen و Trojan.GenericKD را به‌عنوان ویروس شناسایی می‌کنند.

وجود تنظیمات دستی برای ماینرها و پشتیبانی از پردازنده‌های ۳۲ و ۶۴بیتی و فایل‌های اجرایی کوچک، تنها برخی از مزایای این نرم‌افزار محسوب می‌شوند. در‌حال‌حاضر، این برنامه برای سیستم‌عامل‌های مک‌او‌اس، ویندوز، لینوکس، فری‌بی‌اس‌دی (FreeBSD) و اوبونتو (Ubuntu) دردسترس کاربران قرار دارد.

Nanominer

نانوماینر یکی دیگر از برنامه‌هایی است که از آن برای استخراج ارزهای دیجیتال استفاده می‌کنند. نانوماینر طیف گسترده‌ای از الگوریتم‌های اجماع اثبات کار را پشتیبانی می‌کند و با ارزهای دیجیتالی سازگار است که با CPU یا GPU استخراج می‌شوند.

نانوماینر را نانوپول (Nanopool)، یکی از استخر‌های بزرگ ارزهای دیجیتال، توسعه داده است. این برنامه رابطی کاربرپسند دارد و برخلاف XMRig، کار با آن چندان سخت نیست. درحال‌حاضر، برنامه نانوماینر برای سیستم‌عامل ویندوز و لینوکس عرضه شده است.

جمع‌بندی

با آنکه انتقادهای زیادی از شبکه‌های بلاک چینی با الگوریتم اثبات کار می‌شود و عده زیادی عقیده دارند عمر چنین سازوکاری به‌پایان رسیده و سختی این شبکه‌ها نیز روبه‌افزایش است، همچنان استخراج ارزهای دیجیتالی یکی از فرایند‌هایی است که سود بسیاری برای استخراج‌کنندگان به‌همراه دارد.

البته باید توجه کرد برای آنکه استخراج به سودآوری رضایت‌بخشی برسد، باید از سخت‌افزار و نرم‌افزار مناسب استفاده کرد. با افزایش سختی شبکه‌ها، فرایند استخراج نباید فقط به ارزی خاص معطوف باشد و فرسودگی و فشار ناشی از استخراج ارزهای دیجیتال روی قطعات رایانه‌ای را نیز نباید فراموش کرد.

برخی از قطعاتی که به آن‌ها اشاره کردیم، قیمت گرانی دارند و طبیعتاً در نگاه اول، خرید چنین قطعاتی ممکن است مقرون‌به‌صرفه نباشد؛ اما از‌آن‌جا‌که فرایند استخراج فشار زیادی به قطعات وارد می‌کند، استفاده از سخت‌افزارهایی که برای فرایندهای سنگین پردازشی ساخته شده‌اند و به‌همین‌دلیل طول عمر بیشتری دارند، قطعاً گزینه مناسب‌تری برای استخراج خواهند بود.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.